HRONIČNE VIRUSNE UPALNE BOLESTI JETRE U RADNO-AKTIVNE POPULACIJE I ULOGA PORODIČNOG LJEKARA
Ramić E, Zildžić M, Bajraktarević A, Karić E, Beganlić A, Tulumović A.
Centar porodične medicine Tuzla, Tuzla, Bosna i Hercegovina

Hronični virusni hepatitis B i C, te ciroza jetre su jedan od vodećih svjetskih zdravstvenih problema. U svijetu postoji oko 300 miliona hroničnih nosioca B virusa i 150 miliona nosioca C virusa. Ove osobe su s najvećim rizikom razvoja ciroze i karcinoma jetre. U globalnoj kontroli virusnih hepatitisa prevencija i rani adekvatni tretman su od najvećeg značaja. U prevenciji i ranom otkrivanju sa skrining procedurama primarno mjesto pripada porodičnoj medicini, jer je porodični ljekar prvi u prilici da prepozna riziko faktore za infekciju virusima B i C.

CILJ: Utvrditi učestalost infekcije B i C virusom, te stupanj oštećenja jetre među radno aktivnom populacijom u ambulantama porodičnog ljekara. Procijeniti moguću ulogu porodičnog ljekara u primarnoj prevenciji, ranom otkrivanju i ranom efikasnom tretmanu hroničnih virusnih infekcija jetre.

MATERIJAL I METODE: Analizirano je 220 zdravstvenih kartona radno aktivne populacije po slučajnom uzorku u ambulantama porodične medicine Doma zdravlja Tuzla. Sprovedena je anketa u porodicama sa članovima koji su nosioci B i C virusa, te među ljekarima porodične medicine.

REZULTATI: Hronične uznapredovale bolesti jetre vezane za infekciju B i C virusom smo otkrili u 2-5% pacijenata. Samo pojedini kartoni su označeni da su te osobe nosioci virusa B i C, te nema podataka o rizičnim grupama populacije. U anketiranim porodicama postoje podaci o intrafamilijarnom širenju B i C virusa. Anketirani porodični ljekari su upoznati sa mogućnošću preventivnih mjera i važnosti ranog otkrivanja i liječenja virusnih infekcija jetre.

ZAKLJUČAK: Poznavanje socioekonomskog i radnog statusa, porodičnih prilika i opštih epidemioloških podataka svojih pacijenata porodični ljekar je u idealnoj prilici da primijeni preventivne mjere i procedure ranog otkrivanja B i C virusnih infekcija jetre.

CHRONIC VIRAL INFLAMATORY DISEASES AMONG WORK- ACTIVE POPULATION AND ROLE OF FAMELY PHYSICIAN

Ramić E, Zildžić M, Bajraktarević A, Karić E, Beganlić A, Tulumović A.
Family medicine center of Tuzla, Tuzla, Bosnia and Herzegovina

Chronic viral hepatitis B and C, and liver chirrosis s are among the most common health problems. There are around 300 mil. chronic HBV carriers and 150 mil. of HCV carriers. The highest priority in prevention global control of viral hepatitis have and early adequate treatment. Family physician has opportunity to recognise risk factors for HBV and HBC infections, first that's why the primary role in prevention and early diagnostician by screening procedures.

AIM: Find out frequency of HBV and HCV infections, and lever of liver damage among work active population in family physicians offices. Access rule of family physician in primary prevention, early detection and early effective treatment of chronic viral liver infections.

MATERIAL AND METHODS: We analyzed 220 charts of work active population in family medicine Tuzla. We did questionnaire among members of HBV and HCV carrier families, and among family physicians.

RESULTS: We find out 2-5% patients with chronicle liver diseases related to HBV and HCV infections. Only some HBV and HCV carriers charts were leveled, so there are not risk -groups. There are evidences about interfamilial spreading of disease. To the family physicians were explained importance of early detection and possibilities of prevention and treatment of liver infection diseases.

CONCLUSION: Family physician has ideal opportunity to apply measurements of prevention and early detection of HBV and HCV liver infections, because they know socio-economic and working status, family and epidemiological situation.

HOME PAGE