6^th International Congress of WIAMH

Tuzla, Bosnia and Herzegovina, August 13 – 15, 1999

PSIHOSOCIJALNI I PSIHOLOŠKI ASPEKTI PSORIJAZE KOD PACIJENATA TOKOM RATA U BOSNI

Edin SULJAGIĆ, Osman SINANOVIĆ, Emir TUPKOVIĆ

Odjeli dermatologije, psihijatrije i neurologije, Univerzitetski klinički centar Medicinskog fakulteta Univerziteta u Tuzli., 75 000 Tuzla, Bosna i Hercegovina

Načinjena je studija koja okružuje 180 pacijenata sa psorijazom. Jednak broj civila i vojnika se nalazi u grupi pacijenata. Osnovni cilj istraživanja je bio u ispitivanju psihosocijalnih karakteristika pacijenata. Analiza je provedena na Univerzitetskom kliničkom centru u Tuzli, kao rezultat suradnje između Odjela dermatologije i psihijatrije. Korišteni su brojni instrumenti mjerenja, npr. lista općih podataka, psihosocijalni upitnik, instrument za psihosocijalna ispitivanja kao SWL test (Test zadovoljstva životom). Statistička analiza je načinjena X-četvornim testom i analizom varijabilnog kvocijenta. Rezultati analiza su pokazali da je socijalna struktura ispitivanih pacijenata niska, a saznanje o bolesti i liječenju veoma slabi, te da ima negativan uticaj na ostale komponente liječenja. Najprominentniji broj pacijenata pripada niskom nivou obrazovne strukture, smanjenjom jačinom egoa, te naklonošću ka primarnom procesu razmišljanja – magično razmišljanje. Promjena životnog okruženja je prethodila izloženosti bolesti u 80% vojnika i 63% civila. Psihološki test (EPQ i MMPI 201) su pokazali izuzetno visok nivo hipohondrije među bojnicima. Prema osnovnim karakteristikama ličnosti, nije primjećena razlika između vojnika i civila. Ipak, značajna razlika u MMPI je primjećena među ispitanim pacijentima (hipohondrija kod civila, depresija, psihosteniija i šizoid). Civili su pokazali paranoju i zebnju, no obje grupe su snizile nivo jačine egoa. Pacijenti sa psorijazom su pokazavi iznimno visok nivo psihotične tendencije (EPQ test), neurotičnost i ektrovertno ponašanje. Željeli su se prikazati kroz poželjniju sliku.

Ključne riječi: Psihosocijalni/Psihološki aspekti – Rat – Psorijaze

Literatura:

1. Suljagić E, Sinanovćć E, Moro Lj, Tupković E (2000) Stresni događaji iz života i psorijaza tokom rata u Bosni. Dermatol Psychosom 2000; 1 (Dodatak 1): 36.
2. Suljagić E (1999) Uticaj psihičkih činilaca na nastanak i tok psoriasis vulgaris. Doktorska disertacija. Medicinski fakultet Univerziteta u Tuzli (Mentor: Prof. dr. sci. O. Sinanović)
3. Gupta MA, Gupta AK (1996) Psiho-dermatologija: Dopuna. J Am Acad Dermatol 34:1030-1046.
4. Harrison PV, Moore-Fitzgerald l (1994) Psoriasis vulgaris životnih događaja i vještine borbe s istim. Br J Dermatol 130(6):798.