|
6th International Congress of the WIAMH
Tuzla, Bosnia and Herzegovina, August 13 – 15, 1999.
ARAPSKO-ISLAMSKI DOPRINOS MEDICINI
Salim HADŽIĆ
Medžlis islamske zajednice u Beču (Wien), Austrija
Poznato je da iz političkih i religijskih motiva ili
predrasuda evropskih autora, doprinos muslimana mnogim područjima nauke,
kao niti njihov utjecaj na tok ljudske civilizacije uopće, nije adekvatno
zastupljen u stručnoj i naučnoj literaturi.
Doprinos muslimana medicinskoj nauci je mnogostruko poznat kao sastavni
dio u okviru cjelokupnog utjecaja arapsko-islamske civilizacije na razvoj
i definisanje današnje tzv. Zapadne civilizacije. Bez pretenzija da
otkriva nove činjenice autor se u ovom radu prigodno osvrće na ovaj
problem sa ciljem da ukratko ukaže i podsjeti da savremena evropska
medicina i farmakologija ne bi bilo to što jesu bez hrabrog truda i
nesebičnog pregalaštva brojnih arapsko-islamskih učenjaka i liječnika,
teoretičara i praktičara, kroz četiri generacije. U radu se na osnovu
istraživanja dr Lavoslava Glazingera daje kratak osvrt na utjecaj arapsko-islamskih
liječnika na razvoj medicini na našem teritoriju. Koristeći metodologiju
dr Muhammed Kamil Husejna, u kojoj potcrtava periodizaciju, izdvaja
četiri perioda razvoja medicinske misli i prakse i farmakologije. Period
vlastitog iskustva, period racionalističkog sređivanja iskustva, period
analize i period eksperimenata Najviše prostora je posvećeno velikim
liječnicima Ar-Razi-ju i Ibn Sinau (Avicena), njihovim kapitalnim djelima
kliničke prakse i medicinske sistematizacije. Autor se osvrće na medicinsku
enciklopediju, djelo Al Razi-ja “Al Havi” (lat. “Contiens”), kao i na
Ibn Sina-ovo djelo “Al Tibb Al Kanun” u Evropi poznato kao Kanon. Na
kraju rada se potcrtava univerzitetska medicinska literatura, klinička
medicina, utjecaj Az-Zehravija na evropsku hirurgiju, koncept bolnice,
koji ni do danas nije prveaziđen kao i znanje o lijekovima i drogama,
što je poslužilo u osnovi razvoju savremene farmakologije.
Ključne riječi: Arapsko-islamski - Doprinos
– Medicina – Al-Razi – Ibn Sina – Avicena – Bimaristan
Literatura:
- Husejn MK (1987) Utjecaj u medicini i farmakologiji. U: Arapsko-islamski
utjecaj na evropsku renesansu. Grupa autora. Sarajevo. Str. 181- 202
|
