6^th International Congress of the WIAMH

Tuzla, Bosnia and Herzegovina, August 13-15, 1999.

SKRIVENI PTSP U RATNIH VETERANA SA AMPUTACIJOM EKSTREMITETA

Suada KAPIDŽIĆ Slobodan PAVLOVIĆ, Osman SINANOVIĆ

Klinika za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju,
Psihijatrijska klinika, Univerzitetski klinički centar,
Medicinski fakultet Univerziteta u Tuzli,
75 000 Tuzla, Bosna i Hercegovina

Minula agresija na Bosnu i Hercegovinu rezultirala je velikom destrukcijom u različčitim oblastima svakodnevnog života svih populacionih kategorija. Posebno teško vrijeme su imali branioci domovine, pretrpjevši velike lične gubitke, tjelesnu i psihološku traumtaizaciju. U ovom radu je analizirana grupa od 30 ratnih veterana sa amputacijom ekstremiteta (grupa A) koji su bili izloženi i fizičkoj i psihiččkoj traumi a nisu imali jasno ispoljene simptome PTSP i nisu se javljali za psihološku pomoć, te grupa od 51 ratnog veterana (grupa B) koji nisu imali fizički hendikep ali su se zbog psihičkih problema javljali za psihološku pomoć. Obje grupe su bile sliččne po starosnoj strukturi i zanimanju, ali su se razlikovali po bračnom statusu. Naime, u grup A je bilo više samaca, a u grupi B više oženjenih. U analizi su primijenjeni Upitnik traume, Plučikov indeks emocija (PIE), Upitnik odbrambenih mehanizama i životnog stila, te MMPI. U grupi A je utvrdjeno u prosjeku šest traumatskih dogadjaja i relativno nizak nivo stresa, a u grupi B sedam traumatskih dogadjaja i u 50% ispitanika izuzetno visok nivo stresa. U obje grupe u visokom procentu su bili prisutni simptomi potpunog ili nepotpunog posttraumatskog stresnog poremećaja (PTSP), u grupi A u 73%, a u grupi B u 88% slučajeva. Rezultatima primijenjenog psihometrijskog ispitivanja nije se moglo objasniti pojava skrivenog PTSP u grupi A. Grupa A je pokazala naglašeno negiranje i neprihvatanje evidentnog fizičkog hendikepa. Naime, 40% ispitanika iz ove grupe je smatralo da i dalje može obavljati isti posao kao i prije, što se bitno razlikuje od mišljenja stručne ljekarske komisije koja je tu sposobnost ocijenila samo kod 13% ispitanika (p < 0,005).

Ključne riječi: Ratna trauma – Amputacija – PTSP

Literatura:

1. Sutović A (1996) Kliničke i psihodijagnostičke karakteristike boraca sa posttraumatskim stresnim poremećajem. Magistarski rad. Medicinski fakultet Univerzitetaa u Tuzli (Mentor: Prof. dr.sci. O.Sinanović)
2. Pavlović S (1998) Psihički poremećaji vojnika u ratu. Magistarski rad. Medicinski fakultet Univerziteta u Tuzli (Mentor: Prof. dr. sc. O.Sinanović)
3. Wilson J, Keane T (eds) (1997) Assessing Psychological Trauma and PTSD: A Handbook for Clinical, Medical and Legal Practitioners. New York: Guiford Press