Tuberkuloza pluća:

Očekuje se porast prevalence i incidence u ratnim uslovima. Zbog ratnih dejstava otežano je provođenje preventivnih antituberkuloznih mjera (BCG, rano otkrivanje, liječenje i zaštita kontakata).

Principi hemioterapije tuberkuloze u ratu se bitno ne razlikuju od mirnodopskih uslova, tj. terapija se provodi :

• šestomjesečnom i
• devetomjesečnom režimu, u dvije faze kod oba režima.

Inicjjalna faza - obavezno u bolnicama u trajanju od 60 do 90 dana u ovisnosti od proširenosti procesa.

Kod šestomjesečnog režima u inicijalnoj fazi daje se Izonijazid 300 mg kroz 24 sata, Rifampicin 600 mg kroz 24 sata, Pirazinamid u dozi 25 do 35 mg/kg/TT u 24 sata, tj. 1,5 do 3 grama dnevno.
Poželjno bi bilo da se terapija uzme u jednokratnoj dozi prije jela, a samo Pirazinamid poslije jela.

Nakon inicijalne terapije od dva mjeseca, koja se provodi hospitalno, isključuje se jedan lijek i nastavlja se dvojna antituberkulostatska terapija (gore navedenim dozama) sa Izonijazidom i Rifampicinom, pod kontrolom pulmologa u dispanzeru za plućne bolesti i tuberkulozu slijedeća 4 mjeseca.

Kod devetomjesečnog režima inicijalnafaza traje do negativizacije 2 uzastopne petnaestodnevne kulture BK sputuma ili 2,5-3 mj. hospitalne terapije, ovisno o kliničkom toku bolesti (značajno kliničko i rentgensko poboljšanje).

Hospitalna terapija se provodi sa tri lijeka: Izonijazid, Rifampicin (u naprijed navedenim dozama) te Etambutol u dozi od 15 mg/kg/TT u 24 sata. jednokratno u jutarnjoj dozi.
Nakon inicijalne hospitalne faze terapije se do 9 mjeseci provodi sa dva lijeka (Izonijazid i Rifadin ili Etambutol) u gore navedenoj dozi pod kontrolom pulmologa i dispanzera.
U slučaju klica rezistentnih na antituberkulotike, terapija se provodi sa 4 ili 5 lijekova od kojih su primarni lijekovi na koje su spojevi mikrobakterija osjetljivi do negativizacije sputuma, a potom 3 lijeka do prve godine, a po potrebi i duže.

Pri provođenju terapije za tuberkulozu ista mora biti kontinuirana, kontrolisana protrahirana.

Kod tuberkuloznog poliserozitisa (koji podrazumijeva obje plućne maramice ili jedne plućne maramice i trbušne ili srčane kese) uz navedene režime primjene antituberkulotika daju se glukokortikoidi u dozi od 30 do 40 mg za 24 sata do potpunog povlačenja tečnosti i nakon rentgenološke regresije promjena postepeno smanjivati dozu svakih 7 do 10 dana za 5 mg Metilprednizolona.

Kod generalizirane milijarne tuberkuloze i specifičnog limfadenitisa, koristi se ista terapijska šema kao kod poliserozitisa tuberkulozne geneze.

U ratnjm uslovima zbog nemogućnosti kompletne dijagnostike tuberkuloze, očekivanog porasta oboljenja, izbjegavanja mogućih recidiva i rezistencije, prihvaćen je protokol SZO (WHO) liječenja tuberkuloze prema težini bolesti i doziranje prema tjelesnoj težini, koji je iznešen u prilogu 1.