|
Šta je to TCD?
To je neinvazivna, ultrazvučna dijagnostička metoda ,koja omogućuje
uvid u stanja cirkulacije intrakranijalnog dijela stražnjeg
- VB sliva i završnog, takođe intrakranijalnog dijela prednjeg
- karotidnog sliva . Jer kao što je poznato za normalno snabdijevanje
mozga kao organa a time i njegovu funkciju, odgovorni su dva sliva
i to :
Prednji (karotidni ) i stražnji - vertebrobazilarni (VB
), koji na bazi mozga anastomoziraju i grade Willisov krug.
Metoda je u upotrebi od 1982. i to zahvaljujući Aaslid-u (Rune
Aaslid je norveški fizičar i kibernetičar ) i njegovim saradnicima,
koji su konstrukcijom sonde od svega 2MHz riješili do tada nepromostivu
barijeru što su je predstavljale kosti lobanje, jer je do tada
ispitivanje intrakranijalne cirkulacije ultrazvukom, bilo moguće
samo u djece do godine dana starosti kod kojih velika fontanela
nije bila zatvorena ili pak u toku intraoperativnih neurohirurških
zahvata.
Metoda se zasniva na primjeni Dopplerovog efekta ili principa,
a koji se sastoji u promjeni ili pomaku primljenih frekvencija
između dva tijela koja se kreću. Ukoliko se ta dva tijela približavaju,
primljena se frekvencija povečava, a kada se udaljavaju, primljena
se frekvencija smanjuje. Poznato je da u krvnoj žili, kroz
njezinu sredinu teku eritrociti, a prema periferiji, tj. uz zid
same žile se kreću trombociti. Kao izvor valova služi
piezoelektrični kristal, koji tira i oslobađa ultrazvučne talase
koji se na određenoj dubini usmjeravaju na krvnu žilu (eritrocite
), odbijaju se od njih i na temelju promjene frekvencije između
emitovanog i reflektovanog ultrazvučnog vala, izračunava se promjena
frekvencije u hercima, ( a aparati su podešeni da to pretvore
u m ili cm/sec. Što je krvna žila
uža, to je brzina kretanja krvi veća, obzirom na zakon fizike,
da kroz suženi lumen, ista količina krvi mora proći u jedinici
vremena.
Slika 1. Šematski prikaz promjena koje se dešavaju
u stenozi- laminarni tok na mjestu suženja prelazi u visokofrekventni
tok, a nakon suženja se javlja turbulentni tok a kasnije
se uspostavlja normalno kretanje.
Faktori koji utiču na promjenu frekvencije, a time i na konačan
rezultat – procjenu stanja cirkulacije su :
- Ugao između sonde i krvne žile (njegov kosinus ), najbolji
je ugao od 45 stepeni.
- Položaj sonde u odnosu na krvnu žilu ( sondom kroz
koju se emitiraju UZ valovi, treba nastojati prekriti cijelu
krvnu žilu - njezin presjek ) ,
Kao što je već rečeno, metoda je u upotrebi od 1982. god. Danas
zauzima jedno od prvih mjesta u verificiranju cirkulatornih poremećaja,
kada je riječ o grupi neinvazivnih dijagnostičkih metoda, i to
zbog toga što je :
- neinvazivna (komforna) za pacijenta,
- daje podatke u "real time" vremenu (vremenu u kom
se snima), to je dinamička metoda,
- može se ponavljati više puta,
- dosta pouzdana - u 75% slučajeva u korelaciji sa angiografijom,
- relativno jeftina u odnosu na druge, što je vrlo važno.
Poređenja radi, za cijenu koštanja jednog CT aparata ( koji
verificira krajnji ishod CV bolesti), mogu se kupiti 4 ultrazvučna
aparata - čijom primjenom bi se napravio skrining i tako spriječio
nastanak krajnjeg ishoda CV poremečaja, a to je Apoplexia
mozga.
|
