| Home | Bolesti | Dijagnostika | Lijekovi | Radovi | Novosti | Forum | Linkovi |
luk

P U L M O L O G I J A
Poglavlje IV. OPSTRUKTIVNE BOLESTI PLUĆA HRONIČNI BRONHITIS
( Bronchitis chronica )


Definicija
Etiologij i patogeneza
Podjela
Klinički znaci i dijagnoza
Prevencija

Liječenje

Zehra Dizdarević, Ekrem Ajanović (str.153.-155.)

Klinički znaci :

Prilikom uzimanja podataka od bolesnika neophodno je insistirati na pouzdanim odgovorima o prisustvu, jačim, vremenu nastanka i trajanja slijedećih simptoma: kašlja, iskašljavanja (mukoidan, mukopurulentan, hemoragičan - u 25% bolesnika sa H.B.), dispneja koja je najkarakterističniji znak bronhoopstrukcije. Kod h.o.b. ona je obično stalno prisutna, sa pogoršanjima u fazama egzacerbacije bolesti i često je praćena sviranjem u grudima. Neki bolesnici s bronhoopstrukcijom žale se na stezanje u grudima, retrosternalno ili u donjem dijelu grudnog koša, kao posljedica naprezanja muskulature. Jak bol u grudnom košu, koji se pojačava pri disanju, obično je komplikacija osnovne bolesti (PNTX, afekcije pleure i sl.). Anamnestički se dobiju i podaci o pušenju, izloženosti raznim iritansima i sl.
I sve metode fizikalnog pregleda (inspekcija, palpacija, perkusija i auskultacija pluća) neophodne su i veoma korisne u dijagnostici i diferencijalnoj dijagnozi opstrukcije u disajnim putevima.
Bronchitis chronica simplex obično ima fizikalni nalaz uredan. Bolesnici s obstruktivnim bronhitisom su dobro uhranjeni, često veoma gojazni, jasno vidljive centralne cijanoze i izrazito poliglobuličnog faciesa u poodmaklom stadiju, po čemu su i nazvani "blue bloaters". Mogu biti prisutni i maljičasti prsti.
Grudni koš je normalan ili bačvast sa smanjenom pokretljivošću toraksa. Ako je opstrukcija jače izražena nađe se hipersonaran plućni zvuk, uz gubitak kardijalne i hepatične tmulosti, uz spuštene i slabije pokretne baze pri disanju, kao i smanjen pektoralni fremitus.
Češće, bar u početku bolesti, odsutni su svi nabrojani simtomi.
Disajni šum ispred usta bolesnika s bronhitisom, predstavlja koristan znak opstrukcije u dišnim putevima (nalazi se posebno kod astme), a posljedicaje velike brzine protoka i vrtloženja zraka u većim i suženim bronhima.
Auskultaciju treba obavljati pri mirnom, pri dubokom i forsiranom disanju, kao i pri kašlju bolesnika. Disajni zvuk je normalan sa produženim ekspirijem. Polifono zviždanje (piskavi i strugavi zvuci) u ekspirijumu pouzdan su znak opstrukcije. Ako se čuje pri mirnom disanju znak je difuzne opstrukcije u disajnim putevima. Manje je siguran znak za opstrukciju ako se javlja samo pri forsiranom disanju. Zapažaju se rano inspirijumsko i kasno ekspirijumsko pucketanje.
U toku razvoja hroničnog bronhitisa fizikalni znaci oboljenja se sve više pogoršavaju, javljaju se znaci izraženije opstrukcije, pojavljuju se znaci emfizema, respiracijske insuflcijencije, plućne hipertenzije i hipertrofije desnog srca.
Valja imati na umu da u stanjima teške rasprostranjene opstrukcije u disajnom sistemu, uz smanjenu osjetljivost respiratornih centara, nastaje površno disanje i veoma je sporo strujanje zraka i kroz veće disajne puteve, te se ne stvaraju nikakvi znaci. Kod bolesnika s hroničnim bronhitisom u tom stanju, događa se da se teška opstrukcija u bronhima ne otkrije kliničkim pregledom, čak i kada su razvijeni znaci teške respiracijske insuficijencije.
Pojava teške respiracijske insuficijencije može promijeniti sliku bronhoopstrukcije. Visoka hiperkapnija dovodi do hiperkrinije bronhijalnih žlijezda i gubitka refleksa kašlja, te su dišni putevi preplavljeni sekretom i tada klinički nalaz na plućima daje sliku edema pluća, što može biti uzrok fatalnih terapijskih grešaka.
Kašalj, dispneja i zviždanje u grudima čine dijagnostički trijas bronhoopstrukcije.
Radiološki pregled daje pojačan bronhovaskularni crtež u donjim partijama pluća i služi da se isključe druge bolesti. Ispitivanje plućne funkcije mora se obaviti kod svakog pojedinačnog slučaja prije i poslije liječenja egzacerbacije i u remisiji, prije i poslije davanja bronhospazmolitika. Kod bronchitis chronica simpleks ako je bolesnik u remisiji, funkcionalm testovi mogu biti normalni. Opstruktivne promjene u disajnim putevima se dokazuju registriranjem odgovarajućih vrijednosti makar samo jednog od ovih nalaza plućne funkcije:

  • spirografski testovi (FEVi) smanjen
  • VC neznatno sman.jen
  • Tiffno indeks smanjei
  • neznatno povećan RV/TLC - hiperinflacija
  • snižen protok na nižim volumenima - FEF 25, 50, 25-75
  • pletizmografsko mjerenje plućne rezistencije (Rt povećan)

Razlika između VC (koji je veći) i FVC ukazuje na pojavu zarobljenog zraka. RV je povišen, VC smanjen, a TLC ostaje normalan ukoliko hronični bronhitis nije kompliciran sa emfizemom pluća.
Testovi volumena zatvaranja (CV, closing volume) i dinamičke rastezljivosti pluća (Dynamic Compliance-Cdyn) su osjetljiviji i senzitivniji testovi od prethodnih, ali nisu prikladni za rutinsku kliničku praksu.

Mjerenje PaO2, PaC02, pH i acido-baznog statusa treba provesti rutinski kod svake egzacerbacije procesa. PaO2 i PaC02 kod ovog oboljenja ostaju dugo u normalnim granicama, ali razvojem bolesti javlja se parcijalna plućna insuficijencija (PaO2 smanjen), a kasnije i globalna (povećanje PaC02 a smanjenje Pa02), koja može biti dekompenzirana (snižen pH) i kompenzirana.
Da se dokaže ireverzibilnost opstrukcije treba provesti najmanje desetodnevni dezopstruktivni terapijski tretman. Ako opstrukcija ostaje i poslije tretmana radi se o opstruktivnom bronhitisu, inače ako poslije tretmana (ili spontano) nestaje opstrukcija, onda je simpleks forma bronhitisa.
Razvoj infekcije (mukopurulentni bronhitis) se prati hemato- loskim metodama SE, L, fibrinogen (povećani), dok se pomoću EKG-a dokazuje prisustvo hipertrofije desnog srca (HDS). Moramo naglasiti da plućna hipertenzija prethodi pojavi HDS i ona se jedino može dokazati u početnom obliku kateterizacijom desnog srca (mikrokateterizacija), što se u rutinskoj praksi rjeđe čini.
Diferencijalna dijagnoza
U DD postoji širok spektar plućnih oboljenja; astma, emfizem, infektivne bolesti pluća, Ca bronha, profesionalne bolesti pluća, te kardijalna oboljenja.

HealthBosnia.com - ima autorska prava na ovu stranu. Svako objavljivanje
teksta ili dijelova ovog teksta je moguće samo uz saglasnost HealthBosnia.com
© 1999-2001, by HealthBosnia.com, e-mail medmaster@koming.com. ALL RIGHTS RESERVED.