| Home | Bolesti | Dijagnostika | Lijekovi | Radovi | Novosti | Forum | Linkovi |
luk

KARCINOM PLUĆA

šta je ?
šta ga uzrokuje?
kako nastaje?
vrste raka pluća
znaci bolesti
faktori koji pospješuju nastanak obolenja
kada se javiti ljekaru?
dijagnostičke metode
prognoza i internacionalna TNM klasifikacija
liječenje
hirurgija
kemoterpija i iradijacija
kako preduprijediti bolest?
gdje se liječi?
literatura
autori

PODJELA I VRSTE

HETEROGENOST ĆELIJSKIH TIPOVA
Neobično je da se plućni karcinom sastoji od uniformne ćelijske populacije, čak iako se klasificira kao jednoćelijski tip. Različiti osnovni tipovi, npr., kombinovani mikrocelularni karcinom i adenokarcinom, mogu biti identificirani unutar jednog tumora kod 45% reprezentativnih uzoraka plućnog karcinoma. U praktične svrhe, većina plućnih karcinoma se može klasificirati kao jednoćelijski tip ili drugi, a prisustvno drugog ćelijskog tipa obično nije od glavnog prognostičkog ili terapeutskog značaja.

Patohistološka klasifikacija karcinoma bronha

Dva osnovna tipa plućnog karcinoma su mikrocelularni i nemikrocelularni. Ova dva tipa se odnose na 90% svih slučajeva plućnog karcinoma.

Mikrocelularni karcinomi predstavljaju oko 15% svih slučajeva plućnih karcinoma. Karakterizirani su malim, okruglim ćelijama sa oskudnom citoplazmom, kliničkim, imunohistohemijskim, ultrastrukturalnim oblicima neuroendokrine diferencijacije, a posebno agresivnim kliničkim tokom i privremenim odgovorom na kemoterapeutike i radioterapiju, na koje nemikroćelijski karcinomi ne odgovaraju.

Većina karcinoma sitnih ćelija su centralni tumori koji rastu u velikim bronhima, ali, za razliku od nemikroćelijskih karcinoma, imaju tendencu invadiranja oko bronha i u okolinu, kao što su hilarni limfonodi, a ovo sve prije nego da invadiraju u bronhus kao intraluminalna masa. Kao rezultat ovoga, ovi tumori tipično se predstavljaju kao hilarne mase na grudnom radiogramu sa malom zahvaćenošću bronha na bronhoskopiji. Povremeno karcinomi sitnih ćelija proizvode intrabronhijalnu masu.

Histopatološki, karcinomi sitnih ćelija se sastoje od ćelija sa velikim okruglim, ovalnim ili fuziformnim nukleusom sa finim zrnatim hromatinom, odsutnim ili neupadnim nukleolima, i oskudnom citoplazmom. Uprkos svom nazivu, karcinom sitnih ćelija, tj. njegove ćelije, su približno dva do tri puta veće od veličine limfocita. Obično ga dijelimo u "oat cell" i intermedijerne ćelijske tipove. Intermedijerni ćelijski tip je sastavljen od poligonalnih ili fuziformnih ćelija koje su neznatno veće, imaju relativno više citoplazme i imaju nukleoluse koji se bolje identificiraju nego kod ćelija klasificiranih kao "oat cell" tip.

Sitnoćelijski karcinom se može pojaviti u kombinaciji sa nesitnoćelijskim karcinomom u istom tumoru. Prognoza kod tumora ovog tipa se primarno odnosi na stadij, a kombinovani sitnoćelijski i nesitnoćelijski plućni karcinom graničnog stadija se može dobro liječiti resekcijom kombinovanom sa kemoterapijom. Klinički signifikantne razlike u odgovoru na kemoterapiju ili radioterapiju i preživljavanje nisu zabilježene.

Nemikrocelularni karcinomi (oko 75% svih plućnih karcinoma) se javljaju u tri oblika:

    1. Epidermoidni karcinom je patohistološki karakteriziran relativno velikim pljosnatim, stratificiranim ćelijama, koje tipično imaju relativno obilnu citoplazmu. Većina epidermoidnih karcinoma raste centralno u plućima, primarno u glavnim, lobarnim, segmentalnim ili subsegmentalnim bronhima, mada se jedna trećina javlja kao periferni. Obično se radi o čvrstim masama koje protrudiraju u lumen zahvaćenog bronha, invadirajući zid i parenhim, često se šireći proksimalno duž bronha u hilarne limfne čvorove. Obično, a to se naročito dešava kod većih tumora, dolazi do centralnog razmekšanja ili kavitacije tumora zbog nekroze i/ili kavitacije tumora zbog nekroze i/ili keratinoznog debrisa. Najčći je tip plućnog karcinoma kod muškaraca. Svrstava se u rak pušača. Kod ovog tipa karcinoma najčće se javljaju slijedeći simptomi: iskašljavanje krvavog iskašljaja zbog iritacije bronhijalnog epitela, te pneumonija uzrokovana blokadom bronha tumorom. Epidermoidni karcinom (naziva se takođe skvamoznim ćelijskim karcinomom) se sporije širi od drugih oblika plućnih karcinoma. Dijeli se na više, umjereno i slabo diferencirane tipove. Više diferencirani tipovi sporije i rjeđe metastaziraju izvan toraksa.
    2. Adenokarcinom se razvija u mukoznim žlijezdama pluća. Razlikuju se 4 subpopulacije: acinarna, papilarna, bronhiolo-alveolarna, solidni tračci koji produciraju mucine. Ovo je najčći tip plućnog karcinoma kod žena i kod ljudi koji nisu pušili. Više od 70% ovog karcinoma je smješteno periferno. To je najčći ćelijski tip udružen sa perifernim "ožiljnim" karcinomima. Obično su čvrsti, ali mogu biti i mekani i mucinozni ovisno od histopatološkog sastava i prisustva dezmoplazije ili ožiljka. Rastu ispod ili u visceralnu pleuru, povremeno se mogu širiti i izvan pleure (pseudomezotelijalni karcinomi). Karakteristika adenokarcinoma je formiranje žlijezda sa malignim ćelijama raspoređenim oko centralnog lumena. Glandularni lumeni mogu varirati po veličini i obliku i često su okruženi dezmoplastičnom stromom ili, u nekim slučajevima, infiltriraju prethodno postojeći ožiljak. Dobro diferencirani tumori pokazuju obilno stvaranje žlijezda ili acinusa, dok umjereno i slabo diferencirani tumori pokazuju relativno više solidnih područja tumora i manje glandularnih struktura. Najslabije diferencirani tumori su sastavljeni od solidnih gnijezda ili ploča malignih ćelija koje se ne klasificiraju kao karcinom krupnih ćelija ili slabo diferencirani nemikroćelijski karcinom jedino zbog intracitoplazmatskog mucina. Stepen citološke atipije je obično veći kod slabo diferenicranih tumora. Osobe sa adenokarcinomom često pate od phlebitisa i imaju povećanu tendencu ka trombocitozi. . Bronhioalveolarni karcinomi su podtip dobro diferenciranih plućnih adenokarcinoma. Histopatološki su karakterizirani rastom malignih ćelija duž intaktnih alveolarnih septa. Mogu se podijeliti u najmanje dva tipa, mucinozni i nemucinozni, a na osnovu histopatoloških kriterija. Nemucinozni tip pokazuje diferenciranje Clara ćelija/tip II pneumocita, a mucinozni tip pokazuje metaplastičnu diferencijaciju bronhiolarnih mukoznih ćelija. Bronhioalveolarni karcinomi se obično nalaze na periferiji pluća i često su subpleuralni, mada oko 10% mogu biti centralno lokalizirani. Mogu biti čvrsti, ako su udruženi sa ožiljkom ili dezmoplastičnom reakcijom , ili mucinozni, ako su udruženi sa signifikantnom produkcijom mucina. Tumori mogu biti solitarni ili multipli. Histopatološki, nemucinozni tip se sastoji od kuboidalnih do stubićastih ćelija sa hiperhromatičnim jedrima ili vezikularnim jedrima sa prominentnim nukleolusima ocrtavajući intaktna alveolarna septa koja često pokazuju blagu do umjerenu intersticijelnu fibrozu i hronični upalni infiltrat. Mucinozni bronhioalveolarni karcinom se sastoji od uniformnih, visokih, stubićastih ćelija sa obilnim apikalnim mucinom i blagim, duboko rascijepljenim, bazalnim nukleima ocrtavajući alveolarna septa koja se tipično javljaju kao "normalna", a nemaju blagu fibrozu i inflamaciju koja se često viđa kod nemucinoznog tipa. Nemucinozni tip ima tendencu stvaranja solitarnih lezija sa 52 do 72% petogodišnjeg preživljavanja. Mucinozni tip ima tendencu stvaranja multiplih ili difuznih lezija sa 19 do 26% stopom petogodišnjeg preživljavanja. Plućne metastaze iz colona, dojke, pankreasa, ovarija i drugih lokalizacija, mogu rasti duž alveolarnih septa i imitirati bronhioalveolarni karcinom.
    3. Krupnoćelijski karcinomi su nediferencirani kracinomi, kojima nedostaje keratinizacija, intercelularni mostovi, stvaranje žlijezda, kao i proizvodnja mucina. Ovi karcinomi su obično opsežni, periferni tumori, ali se isto tako mogu javljati kao i centralni tumori u velikim bronhima. Tumorska nekroza je često prisutna. Histopatološki, tumori se tipično sastoje od ploha poligonalnih ćelija sa velikim vezikularnim nukleima, prominentnim crvenim nukleolusima, i relativno obilnom citoplazmom. velikim bronhima. Ovi oblici karcinoma mogu rasti veoma brzo, a često su se već proširili prije dijagnosticiranja. Po malignitetu su između adeno- i planocelularnog karcinoma.

Naprijed spomenuti tipovi karcinoma pluća čine oko 90% svih plućnih karcinoma. Preostalih 10% uključuju neuobičajene vrste, uključći bronhoalveolarni karcinom, spororastući oblik plućnog karcinoma koji se javlja najčće kod starijih ljudi i ima bolju prognozu.

Lokalizacija tumora

Centralni tip – rast tumora do pete generacije bronha; izaženiji klinički simptomi; lakše se dobiva pozitivan citološki nalaz.

Intermedijerni tip – zona između pete i dvanaeste generacije; simptomatologija – ovisno o udaljenosti.

Periferni tip – distalno od dvanaeste generacije bronha; oko 6 cm od torakalnog zida.

HealthBosnia.com - ima autorska prava na ovu stranu. Svako objavljivanje
teksta ili dijelova ovog teksta je moguće samo uz saglasnost HealthBosnia.com
© 1999-2001, by HealthBosnia.com, e-mail medmaster@koming.com. ALL RIGHTS RESERVED.