|
Kemo i iradijaciona terapija
Kemoterapija
predstavlja obično kombinaciju lijekova koja se koristi u toku
nekoliko sedmica ili mjeseci, ovisno o opštem zdravstvenom stanju,
vrsti plućnog karcinoma, kao i njegove proširenosti u organizmu.
Kemoterapija se može primijeniti u cilju usporenja rasta karcinoma,
spreč avanja njegovog širenja, smanjenja simptoma uzrokovanih
karcinomom, ili u cilju eliminacije svih karcinomskih ćelija iz
organizma. č ak i kada kemoterapija ne može izliječ iti od karcinoma,
ona može pomoći kvalitetnijem i dužem životu.
Iradijaciona terapija
se primjenjuje u cilju smanjenja ili zaustavljanja rasta tumora.
U stvari, radijacija “ubija” tumorske ćelije. U nekim slučajevima,
radijacija se koristi za smanjenje tumora prije hirurškog odstranjenja
istog. Takođe se može koristiti nakon hirurškog tretmana za uništavanje
preostalih karcinomskih ćelija. Iradijacija i kemoterapija se
često koriste zajedno sa hirurškom. Ukupna shema tretmana će ovisiti
o ukupnoj količini potrebne radijacije koju odredi radioterapeut.
Ova količina se podijeli u “dnevne doze” za koje se smatra da
su djelotvorne u pojedinačnom slučaju, a da najmanje štete normalnim
ćelijama organizma. Radijacioni tretman obično traje nekoliko
sedmica, a zatim slijedi period odmora od nekoliko sedmica, prije
nego što počne slijedeći ciklus.
Sporedni efekti radijacije i kemoterapije
Sporedni efekti kemoterapije ili radijacije se razlikuju od osobe
do osobe, upravo onako kako će se simptomi plućnog karcinoma razlikovati.
Neki ljudi imaju samo nekoliko sporednih efekata, ili ih nemaju
nikako; ostali ljudi imaju mnoge od njih. Dvije osnovne stvari
koje će imati najveći uticaj na sporedne efekte su terapeutske
doze i načini reakcije organizma na njih.
Na žalost, neki sporedni efekti terapije karcinoma su teški za
kontrolisanje. Kada se koristi kemoterapija ili iradijacija u
cilju uništenja karcinomskih ćelija, i neke zdrave ćelije i tkiva
mogu biti zahvaćene. Međutim, postoje načini smanjenja mnogih
sporednih efekata liječenja.
Sporedni efekti kemoterapije
Kemoterapija može dovesti do jednog ili više slijedećih
nuspojava:
- nausea i povraćanje
- umor i anemija
- temperatura i infekcija
- gubitak kose
Pošto kemoterapeutici djeluju na karcinomske ćelije koje se brzo
dijele, oni će takođe oštetiti i zdrave krvne ćelije koje se brzo
dijele, uključujući:
- ćelije koje se bore protiv infekcije (leukociti)
- ćelije koje pomažu u zgrušavanju krvi (trombociti)
- ćelije koje prenose kiseonik u sve dijelove tijela (eritrociti)
- ćelije korjena kose (što rezultira gubitkom kose)
- ćelije koje oblažu probavni trakt (što rezultira nauseom ili
povraćanjem)
Ovi i drugi simptomi koji se odnose na kemoterapiju će obično
iščeznuti postepeno u toku oporavka, ili nakon prestanka tretmana.
Sporedni efekti radijacije
Sporedni efekti radijacije uključuju:
- iritaciju kože i gubitak kose u području tretmana
- umor koji se obično povećava u toku samog tretmana
- suho, upaljeno grl o i teškoće sa gutanjem
- bolove i utrnulost u ramenu i mišićima grudnog koša
- nausea (nije tipično)
Važno je napomenuti da je koža u toku iradijacionog tretmana
podložna da postane veoma nježna i osjetljiva. Može postati crvena
ili tamna, a dlake na tom području mogu ispadati. Potrebno je
biti veoma pažljiv u tom slučaju, prati je sa mlakom vodom i blagim
sapunom. Ne koristiti puder, kreme ili neke druge masti na to
područje u toku tretmana i nekoliko sedmica nakon završetka tretmana.
|
