Izet PAJEVIĆ (Tuzla)

KLASIFIKACIJA ALKOHOLOM UZROKOVANIH PSIHIČKIH POREMEĆAJA

Pored ovisnosti o alkoholu i njegove štetne upotrebe (zloupotrebe) trenutno važeći klasifikacioni sistemi (MKB-10 i DSM-IV) u grupu alkoholom uzrokovanih poremećaja ubrajaju: akutnu intoksikaciju, patološku intoksikaciju, alkoholni apstinencijalni sindrom, psihotiđni poremećaj s deluzijama ili halucinacijama, delirium tremens, amnestički sindrom, poremećaje raspoloženja i anksiozne poremećaje uzrokovane pijenjem alkohola (samo u DSM-IV) i seksualne disfunkcije. Upoređivanjem i analizom samih dijagnostičkih kriterija koji su u aktuelnim klasifikacijama ponuđeni za ove poremećaje uočava se dosta sličnosti ali i razlika. Diskutabilan je i sam naziv ovog poglavlja. Tako dosadašnji nazivu u DSM-IV (Poremećaji vezani za psihoaktivne tvari u koji spadaju i Poremećaji vezani za alkohol) nije zadovoljavajući s obzirom da su izostavljeni drugi srodni poremećaji pa se za DSM-V se predlože novi naslov koji bi glasio: Ovisnost i srodni poremećaji. Drugi važan problem o kome se trenutno vodi opsežna diskusija u procesu finalizacije DSM-V odnosi se na dosadašnju odvojenost termina zloupotreba i ovisnost o alkoholu. Brojni naučni radovi o strukturi kriterija zloupotrebe i ovisnosti, u kliničkim uzorcima i uzorcima opće populacije sugerišu da se DSM-IV kriteriji zloupotrebe i ovisnosti mogu smatrati kao dio jednodimenzionalne strukture pa se za DSM-V predlaže kombinovanje u jedan poremećaj za koji su potrebna dva kriterija. Očekivati je da će principi koje je usvojila Svjetska zdravstvena organizacije u pripremi 11. izdanja MKB za područje psihijatrije, a koji podrazumijevaju premoštavanje razlike između MKB i DSM i uvođenje na osobu usmjerene dijagnoze (person centered integrative diagnosis - PID), biti jedan važan korak naprijed u razumijevanju i difernciranju i alkoholom uzrokovanih psihičkih poremećaja.

Ključne riječi: alkoholom uzrokovani poremećaji, MKB, DSM, zloupotreba, ovisnost


CLASSIFICATION OF ALCOHOL INDUCED MENTAL DISORDERS

In addition to alcohol addiction and the abuse of, current valid classification systems (ICD-10 and DSM-IV) of the alcohol-induced disorders include: acute intoxication, pathological intoxication, alcohol withdrawal syndrome, psychotic disorder with delusions or hallucinations, delirium tremens , amnestic syndrome, mood disorders and anxiety disorders caused by alcohol consumption (only in DSM-IV) and sexual dysfunction. Comparing and analyzing the diagnostic criteria that are offered in the current classifications for these disorders reveals many similarities as well as many differences. Even the title of this chapter is debatable. Thus, the former name of the DSM-IV (Substance related disorders, which include Alcohol related disorders) is not appropriate since it excludes other related disorders. It is suggested that the new title for DSM-IV: Addiction and related disorders . Another important issue that is currently a subject of extensive discussions in the process of finalizing the DSM-V refers to the current distinction terms abuse and alcohol dependence. Numerous scientific documents on the structure of the criteria of abuse and dependence in clinical samples and samples from the general population suggest that the DSM-IV criteria for abuse and dependence can be considered as part of a one-dimensional structure, therefore recommending that for DSM-V be combined into a single disorder, with two criteria to make a diagnosis . It is expected that the principles adopted by the World Health Organization during the preparation for 11th edition of ICD in psychiatry, which includes bridging the differences between ICD and DSM and the introduction of the person centered integrative diagnosis (PID) will be an important step forward in understanding and distinction among alcohol induced mental disorders.

Keywords: alcohol induced disorders, ICD, DSM, abuse, dependence

Prof. dr. med. sc. Izet Pajević, neuropsihijatar, Klinika za psihijatriju, Univerzitetski klinički centar Tuzla, Medicinski fakultet Univerziteta u Tuzli, 75000 Tuzla, Bosna i Hercegovina